thông thiên
Định nghĩa
Danh từ:
- Cây thông thiên: Một loại cây bụi hoặc cây nhỏ, thường được trồng làm cảnh, có hoa màu vàng tươi và nhựa mủ màu trắng. Tên khoa học là Thevetia peruviana, thuộc họ Trúc đào (Apocynaceae). Cây này có độc, đặc biệt là hạt và nhựa mủ.
- Cây thông thiên còn được gọi là laurier jaune trong tiếng Pháp.
Tính từ (ít dùng):
- Có tính chất thông suốt lên trời: Trong văn học cổ điển hoặc thần thoại, "thông thiên" dùng để mô tả vật gì đó cao vút, xuyên thấu lên tận trời xanh.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Cây thông thiên có hoa màu vàng rất đẹp nhưng lại rất độc. (Cây thông thiên có hoa vàng rực rỡ nhưng chứa chất độc nguy hiểm.)
- Người làm vườn cảnh giác với nhựa mủ của cây thông thiên. (Người làm vườn phải cẩn thận với nhựa trắng của cây này vì nó gây kích ứng da.)
Tính từ (hiếm):
- Ngọn núi thông thiên hiện ra trong màn sương. (Ngọn núi cao vút, tưởng như chạm đến trời.)
Các cách sử dụng nâng cao
"thông thiên" trong văn học: Đôi khi được dùng như một hình ảnh ẩn dụ cho sự cao cả, siêu phàm.
- Khát vọng thông thiên của con người. (Khát vọng vươn tới những điều cao xa, vĩ đại.)
"thông thiên" trong y học cổ truyền: Một số tài liệu ghi nhận cây thông thiên có thể dùng ngoài da với liều lượng rất nhỏ để chữa bệnh (cảnh báo: cực kỳ độc).
- Nhựa cây thông thiên được dùng để trị mụn cóc nhưng phải hết sức thận trọng. (Nhựa cây này có thể diệt mụn cóc nhưng dễ gây ngộ độc.)
Biến thể và từ gần giống
Cây trúc đào: Một loại cây cùng họ (Apocynaceae) cũng có hoa đẹp và độc, nhưng khác với cây thông thiên.
- Cây trúc đào và cây thông thiên đều có độc tố gây nguy hiểm cho tim mạch.
Cây hoa vàng: Tên gọi dân gian khác của cây thông thiên, dựa trên màu sắc hoa.
- Cây hoa vàng này thực chất là cây thông thiên, đừng nhầm lẫn với hoa cúc.
Từ đồng nghĩa
- Laurier jaune: Tên gọi trong tiếng Pháp, thường dùng trong các tài liệu thực vật học.
- Thévétia: Tên khoa học phổ biến, bắt nguồn từ chi .
Thành ngữ liên quan
- Thông thiên độc: Chỉ chất độc mạnh, gây chết người từ cây thông thiên.
- Chất thông thiên độc trong hạt cây có thể gây tử vong nếu ăn phải. (Độc tố của cây thông thiên rất nguy hiểm, cần tránh xa trẻ em và vật nuôi.)